Beğendiğiniz evin fiyatı gerçekten uygun mu? Tapusu sorunsuz mu? Satış bedeli dışında ne kadar bütçe ayırmanız gerekiyor? Ev almak veya gayrimenkule yatırım yapmak, yalnızca ilanları karşılaştırarak verilecek bir karar değildir. Küçük görünen bir ayrıntı, sonradan önemli bir masrafa ya da beklenmedik bir sorunla karşılaşmanıza neden olabilir.
Bu yazıda ev alırken dikkat edilmesi gerekenleri, tapu masraflarını ve doğru gayrimenkulü seçmeye yardımcı olacak soruları bir araya getirdik.
Gelişme: Ev Almadan Önce Yanıtını Bilmeniz Gereken Sorular
1. Ev alırken ilk olarak nelere bakılmalı?
İlk adım, satın alma amacınızı ve toplam bütçenizi belirlemektir. Yaşamak için alacağınız bir evde günlük ulaşım, oda düzeni, çevre ve aidat ön plana çıkarken yatırım amaçlı alımlarda kira potansiyeli ve yeniden satılabilirlik de değerlendirilmelidir.
Beğendiğiniz konutu incelerken şu noktaları kontrol edin:
- Tapudaki bilgiler ile gösterilen dairenin uyumu.
- Tapu kaydındaki ipotek, haciz ve diğer kısıtlamalar.
- Yapı ruhsatı, iskân ve onaylı projeye ilişkin bilgiler.
- Net kullanım alanı, bakım ihtiyacı ve düzenli giderler.
- Konutun boş veya kiracılı olması ve teslim koşulları.
Belgeleri görmeden ve satış koşullarını netleştirmeden yalnızca fotoğraflara ya da sözlü açıklamalara dayanarak karar vermeyin.
2. Bir evin gerçek değeri nasıl anlaşılır?
Bir ilanın fiyatı, taşınmazın kesin piyasa değeri değildir. Sağlıklı bir karşılaştırma için aynı bölgede; benzer büyüklük, bina yaşı, kat, cephe ve yapı özelliklerine sahip konutlar değerlendirilmelidir.
Örneğin aynı sokaktaki iki adet 3+1 daire; net metrekare, asansör, otopark, manzara ve tadilat ihtiyacı nedeniyle farklı değerlere sahip olabilir. Bu yüzden yalnızca oda sayısına veya brüt metrekareye bakmak yanıltıcıdır.
İlan fiyatlarını, mümkün olduğunda doğrulanabilen gerçekleşmiş satışlarla birlikte incelemek daha güçlü bir değerlendirme sağlar. Pazarlık öncesinde taşınmazın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek de teklifinizi somut gerekçelere dayandırmanıza yardımcı olur.
3. Kat mülkiyeti ile kat irtifakı arasındaki fark nedir?
Kat irtifakı, yapılacak veya yapımı devam eden bir yapının bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan haktır. Kat mülkiyeti ise tamamlanmış yapının daire, dükkân gibi bağımsız bölümleri üzerindeki mülkiyeti ifade eder. (tkgm.gov.tr, tkgm.gov.tr)
Kat irtifaklı bir konut değerlendirirken yapının tamamlanma durumu, iskân bilgisi ve kat mülkiyetine geçişle ilgili belgeler ayrıca incelenmelidir. Tapudaki ifadeyi tek başına yeterli görmek yerine, taşınmazın mevcut durumunu ilgili kayıtlarla birlikte değerlendirin.
4. Tapu harcı ne kadar, kim öder?
Genel uygulamada tapu harcı, emlak vergisi değerinden düşük olmamak üzere beyan edilen gerçek satış bedeli üzerinden alıcı ve satıcı için ayrı ayrı yüzde 2, toplam yüzde 4 olarak hesaplanır. Özel istisnalar ayrıca değerlendirilir. ( gib.gov.tr)
Örneğin harca esas satış bedeli 5.000.000 TL olan ve istisna bulunmayan bir işlemde alıcı için 100.000 TL, satıcı için 100.000 TL tapu harcı oluşur.
Tapu harcının yanında döner sermaye bedeli de bulunur. Kredi kullanımı, ekspertiz, sigorta, aracılık hizmeti ve taşınma gibi duruma göre oluşabilecek giderleri de bütçenize ekleyin. Böylece yalnızca ilan fiyatına göre hesap yapmaktan kaynaklanan sürprizleri azaltabilirsiniz.
5. Bir binanın depreme dayanıklı olduğu nasıl anlaşılır?
Yeni boyanmış olması, bakımlı görünmesi veya yalnızca bina yaşı, yapı güvenliğini değerlendirmek için yeterli değildir. Binanın taşıyıcı sistemi, malzeme özellikleri, zemin koşulları ve projeye uygunluğu teknik inceleme gerektirir.
Satın alma öncesinde mevcut yapı belgelerini ve varsa teknik raporları inceletmek önemlidir. Resmî riskli yapı tespiti ise ilgili mevzuat kapsamında yetkili kuruluşlar tarafından yürütülür. Gayrimenkul seçerken konum ve dekorasyon kadar yapı güvenliğine de öncelik verin. ( csb.gov.tr, webdosya.csb.gov.tr)
6. Yatırımlık ev seçerken nelere dikkat edilmeli?
Yatırım değerlendirmesinde yalnızca “Bu evin fiyatı yükselir mi?” sorusuna odaklanmayın. Beklenen kira, bakım giderleri, aidat yükü, boş kalma ihtimali ve ihtiyaç duyduğunuzda satış kolaylığı birlikte ele alınmalıdır.
İlk karşılaştırma için yıllık brüt kira gelirini satın alma bedeline bölerek brüt kira getirisi oranını hesaplayabilirsiniz. Ancak bu hesap vergileri, bakım masraflarını, finansman maliyetini ve kiracısız geçen dönemleri içermez; net kazanç anlamına gelmez.
Kartal, Pendik ve İstanbul Anadolu Yakası’nda konut araştırırken de ilçe adının ötesine geçin. Mahalle, sokak, toplu taşımaya erişim ve binanın özellikleri üzerinden karşılaştırma yapın. Planlanan projelerle tamamlanmış yatırımları birbirinden ayırın.
7. Evimi satmak istiyorum: Doğru fiyatı nasıl belirlemeliyim?
Satış fiyatını yalnızca kişisel beklentinize veya çevredeki en yüksek ilana göre belirlemek yerine benzer taşınmazları ve konutunuzun özelliklerini değerlendirin.
Satış hazırlığında aydınlık ve gerçeği yansıtan fotoğraflar, doğru metrekare bilgisi, açık bir ilan metni ve eksiksiz belgeler kullanın. Gelen talepleri ve gösterimlerden alınan geri bildirimleri takip ederek fiyatı ve tanıtımı yeniden değerlendirin.
Profesyonel gayrimenkul danışmanlığı; bölgesel karşılaştırma, ilan hazırlığı, alıcı iletişimi ve satış sürecinin koordinasyonunda destek sağlayabilir.
Doğru Gayrimenkul Kararı, Doğru Sorularla Başlar
Ev alırken veya satarken fiyat, tapu durumu, yapı güvenliği ve toplam maliyet birlikte değerlendirilmelidir. Belgeleri kontrol etmek, benzer taşınmazları karşılaştırmak ve ihtiyaç duyulan konularda uzman desteği almak, daha bilinçli karar vermenize yardımcı olur.
Kartal, Pendik ve İstanbul Anadolu Yakası’nda ev almak, gayrimenkulünüzü satmak veya seçeneklerinizi değerlendirmek için Kadriye Türk | Gayrimenkul Danışmanı ile iletişime geçebilirsiniz.
BİR SONRAKİ ADIM
Gayrimenkul planınızı birlikte değerlendirelim.
Alım, satım veya kiralama süreciniz hakkında doğrudan benimle görüşebilirsiniz.
Kadriye Türk ile görüş →